maandag 27 juni 2016

Geprivatiseerde openbare ruimte: vloek of zegen?

In steeds meer steden is de openbare ruimte in handen van bedrijven. Deze zogenaamde 'Privately Owned Public Spaces' (POPS) zijn bijzondere openbare ruimten die toegankelijk zijn voor het publiek, terwijl ze wel in het bezit zijn van ondernemingen die hun eigen regels kunnen opstellen. Wat zijn de ervaringen in Toronto, New York en Londen? En de hoofdvraag: wat zijn de voor- en nadelen?
Verder lezen »

zaterdag 4 juni 2016

Van de nood een deugd maken: bestrijding winkelleegstand

Binnen de gebiedsontwikkeling wordt nog wel eens getwijfeld of de tijd van grootschalige nieuwbouwplannen echt voorbij is of dat we ons in een ‘tussentijd’ bevinden. Binnen de detailhandel is die onzekerheid er niet. Er is op dit moment simpelweg teveel winkeloppervlak ten opzichte van de vraag. Duidelijk zichtbaar in veel steden door de leegstaande winkels. Allerlei partijen zijn nu op zoek naar manieren om die gaten op te vullen. Door bijvoorbeeld het mengen van functies, deregulering, belastingen en door tijdelijke huurcontracten. 

Economische voorspoed
In de jaren negentig van de vorige eeuw hadden veel steden ambitieuze nieuwbouwplannen dankzij de economische voorspoed en het neoliberale denken. Steden waren bang om zowel nationaal als internationaal de slag te verliezen en wilden daardoor actief en risicodragend investeren in woningbouw, detailhandel en kantoren. Overheden, corporaties en marktpartijen investeerden er flink op los. Een flink aantal grootschalige, ingrijpende stedelijke ontwikkelingsopgaven waren het gevolg van dit 'groeidenken'. Dit had ook zijn weerslag op de detailhandel. Naast een groei van het aantal winkels door functieverandering en door nieuwbouw op inbreidingslocaties werd het vloeroppervlak ook vergroot door de bouw van grote (overdekte) winkelcentra (o.a. Rotterdam Alexandrium, MegaStores Den Haag, Woonmall Villa ArenA of over de grens: CentrO in Oberhausen en Wijnegem in Antwerpen).

Temporama

Partijen zijn druk op zoek naar nieuwe winkelconcepten om (tijdelijk) invulling te vinden voor de toenemende leegstaande winkelpanden. Maastricht steelt op dit moment de show door als eerste stad het voormalige V&D pand te hergebruiken via een vernieuwend winkelconcept.

Temporary Lane
De zogenaamde Pop-Up Store is ondertussen in veel steden een beproefd recept (zie ook het bericht 'Van de nood een deugd maken' over de achtergronden en oplossingen rondom winkelleegstand). De Pop-Up Store is een winkelconcept waarbij ondernemers voor een korte tijd hun goederen verkopen in een tijdelijke winkel. Als test, om tijdelijk offline te gaan of vanwege een seizoensgebonden product. Het creatieve bureau Comosie uit Hasselt heeft dit concept van de 'pop-up store' naar een hoger niveau getild. Vorig jaar organiseerde zij in het Vlaamse Genk de zogenaamde 'Tempola Design'. Een winkelstraat bestaande uit een aaneenschakeling van verschillende tijdelijke shops die thematisch met elkaar zijn verbonden. Op deze manier worden meerdere leegstaande panden getransformeerd tot een bruisende winkelstraat en ontstaat er ruimte voor unieke winkelconcepten. Het aanbod wordt daarmee zowel in kwantiteit als diversiteit vergroot wat een gunstige uitwerking moet hebben op de aantrekkelijkheid van een bepaald winkelgebied. Tegenwoordig zien veel winkelstraten er immers hetzelfde uit door de macht van de grotere ketens. Het gewenste effect, aldus Comosie, is dat van een stedelijke defibrillator: "een positieve impuls om het (tijdelijke) hartfalen in de straat te verhelpen en de doorstroom opnieuw op peil te krijgen".