vrijdag 8 augustus 2014

We Own The City


In juni van dit jaar was in Amsterdam de boekpresentatie van ‘We Own The City’. Een boek over de opkomst van burgerinitiatieven binnen de wereld van de stedelijke planning. De focus in het boek ligt op de manier waarop de systeemwereld ('top-down players') omgaat met deze lokale initiatieven. Het resultaat is een boek met beschrijvingen van inspirerende stedelijke ontwikkelingsprocessen van over de hele wereld. 

Het mooi vormgegeven boek gaat over de tegenstrijdigheid en tegelijkertijd wederkerigheid tussen gecentraliseerde overheidsmaatregelen en initiatieven van onderop. Top-down versus bottom-up. Geplande maatregelen versus spontane maatregelen. Aanbodgedreven versus vraaggericht. Intenties van ontwerpers versus de wensen van gebruikers. De geplande versus de geleefde stad. De auteurs zijn zich bewust dat in veel stedelijke processen deze scheidslijn niet zo scherp is te trekken. Dat is ook niet het doel van het boek. Het boek wil vooral laten zien dat er een paradigmaverschuiving aan het plaatsvinden is. De - dan wel niet zelfgekozen - terugtrekkende beweging van veel traditionele partijen (overheden, corporaties, ontwikkelaars, architecten) zorgt er voor dat bewoners en gebruikers (noodgedwongen) in het ontstane gat duiken. Het gevolg is dat er steeds meer 'citymakers' zijn.

Het beste van twee werelden
De engelstalige publicatie focust aldus op de nieuwe rol- en taakverdeling van de traditionele partijen en hoe zij meer rekening kunnen houden en meer kunnen samenwerken met deze beweging van onderop. Om hier een beter beeld van te geven, hebben de auteurs twintig casestudies onderzocht in vijf steden: Amsterdam, Hong Kong, Moskou, New York en Taipei. Deze steden werden uitgekozen vanwege hun lange ervaring met stedelijke planning via de formele weg. Maar tegelijkertijd zie je dat de traditionele partijen in deze steden zich in de afgelopen jaren meer zijn gaan richten op bewonersparticipatie, interactieve processen en het creëren van ruimte voor lokale initiatieven. Het is interessant om te zien hoe iedere organisatie en stad dat op zijn eigen manier doet. 

Mate van betrokkenheid
De casestudies gaan niet alleen over initiatieven die volledig zijn ontwikkeld door bewoners. Verwacht niet een beschrijving van allerlei initiatieven die voldoen aan de criteria van bijvoorbeeld tactical urbanism of pop-up urbanism. Het boek behandelt verschillende treden van de participatieladder: van informeren en raadplegen tot meebeslissen en produceren. Die eerste stappen klinken niet heel vernieuwend, maar sommige landen (China, Rusland, Taiwan) en disciplines (overheden, architecten) komen ook van verre. Neem bijvoorbeeld de situatie in Hong Kong: “We have to be honest with ourselves on the subject, and admit at the outset that, as yet, we don’t have a fully developed culture of community planning. […] Government owns all the land and it is a valuable commodity. […] Governmental agencies are only just learning that they must reflect public opinions.