woensdag 27 november 2013

Het creëren van levendige, publieke ruimten: de kracht van observeren, bewonerswensen en activiteiten

Battery Park, New York
Vorige week gaf Fred Kent, de directeur en oprichter van ‘Project for Public Spaces’ een inspirerende lezing over ‘placemaking’: een vraaggerichte aanpak om openbare ruimten te verbeteren. Dit op basis van jarenlange ervaring. Zo werkte Kent onder andere aan het Bryant Park en Times Square in New York. “We have to turn everything upside down, to get it right side up.”  

PPS
Project for Public Spaces (PPS) is opgericht in 1975 en is een onafhankelijke non-profitorganisatie die zich richt op planning, ontwerp en educatie zodat bewoners en gebruikers hun openbare ruimten kunnen onderhouden en sterkere gemeenschappen kunnen bouwen. Hun aanpak is er op gericht om openbare ruimten om te toveren tot levendige plekken door het aanboren van lokale krachten en wensen. Kent: “If you plan cities for cars and traffic, you get cars and traffic. If you plan for people and places, you get people and places.” Zo simpel is het.

Straatleven
Voordat Kent PPS oprichtte studeerde hij met cultureel antropoloog Margat Mead en werkte hij samen met journalist en onderzoeker William H. Whyte aan het beroemde ‘Street Life Project’. Hij assisteerde bij het observeren en de filmanalyse van pleinen, straten, parken en andere publieke ruimten in New York. Dit onderzoek resulteerde in de klassieker uit 1980: ‘The Social Life of Small Urban Spaces’. In dit boek vind je de belangrijkste beschrijvingen van het gedrag van mensen in de openbare ruimte. Voor wie meer wilt weten over het project is deze film op vimeo een absolute aanrader. 

Placemaking
Doordat de interactie tussen de gebouwde en geleefde omgeving een complex vraagstuk is, ontstaan er te vaak lege publieke ruimten. Of zoals Whyte zei: “It’s hard to design a space that will not attract people. What is remarkable is how often this has been accomplished.” Gebaseerd op het gedachtegoed van Whyte, Jane Jabobs en anderen, heeft PPS een aanpak ontwikkeld die bewoners kan helpen om een betere publieke ruimte te creëren.  En dan gaat het zowel over parken, pleinen, stoepen, straten en alle andere ruimten, zowel binnen als buiten, die publiek toegankelijk zijn. Kent: “Placemaking is turning a [public space] from a place you can’t wait to get through, to one you never want to leave. The placemaking process localizes and is a community process which creates true human empowerment, social and place capital.”
Placemaking is dus niet hetzelfde als het ontwerpen van een gebouw, een plein of het ontwikkelen van een winkelgebied. Wanneer de gebruikers invloed mogen hebben en daadwerkelijk genieten van die plek door de aanwezigheid van zowel sociale als fysieke attributen, dan spreekt PPS pas over placemaking.