zaterdag 7 oktober 2017

Speelbare steden

Goed ontworpen en goed onderhouden openbare ruimten hebben meerdere voordelen. Ze vergroten bijvoorbeeld de kans op ontmoetingen tussen verschillende leefstijlen, ze stimuleren lichaamsbeweging en je wint het vertrouwen van buurtbewoners, vastgoedeigenaren en ondernemers. Ook voor kinderen zijn publieke ruimten van groot belang. Buitenspelen bevordert namelijk de gezondheid, het versterkt sociale vaardigheden (delen, samenwerken) en stimuleert de cognitieve ontwikkeling. Maar hoe maak je een speelbare stad? Er zijn verschillende checklists met tips en trucs die daar bij kunnen helpen. Het belangrijkste is echter om te anticiperen op het huidige gebruik, de inzet van partijen op elkaar af te stemmen én om het simpel te houden.
Verder lezen »

donderdag 21 september 2017

Stadswijken: de noodzaak van precisie (deel 1: de wijkanalyse)

"Gemengde buurten", "evenwichtige wijken", "ongedeelde stad", "buurten in balans". Het zijn van die uitspraken die lekker in de mond liggen en veel gebruikt worden. Maar hoe reëel zijn ze? En zijn het logische en haalbare idealen? Daar zijn de meningen erg over verdeeld. Zo zetten academici en andere stadsdenkers regelmatig vraagtekens bij de probleemanalyses en oplossingsrichtingen van beleidsmakers en politici. Het voornaamste discussiepunt daarbij: het differentiëren van zowel de woningvoorraad als de bevolkingssamenstelling om problemen in een wijk op te lossen. In deze 'longread' (pdf-bestand) een overzicht van de belangrijkste standpunten en misvattingen. 

Stadswijken: de noodzaak van precisie (deel 2: de wijkaanpak)

"Gemengde buurten", "evenwichtige wijken", "ongedeelde stad", "buurten in balans". Het zijn van die uitspraken die lekker in de mond liggen en veel gebruikt worden. Maar hoe reëel zijn ze? En zijn het logische en haalbare idealen? In een eerder artikel keken we kritisch naar de probleemanalyse van wijken. Na een nauwkeurige probleemanalyse is het van belang om de juiste oplossingsstrategie te bepalen. Men kan daarbij - afhankelijk van de problematiek - bijvoorbeeld kiezen voor een wijkaanpak en/of een op het individu gerichte werkwijze. En men kan kiezen tussen fysieke en/of sociale maatregelen.

zaterdag 8 juli 2017

Hoe maak je een levendige, publieke ruimte? Een top 10.


Publieke ruimten zijn er in vele soorten en maten. Pleinen, parken, speeltuinen, winkel- en woonstraten, allen behoren ze tot openbare buitenruimte. Volop te vinden in binnensteden, maar ook daarbuiten. In het groot en in het klein. Ondanks deze diversiteit zijn er wel een aantal factoren die bepalen of een publieke ruimte mensen aantrekt of juist afstoot. In dit artikel een top 10 - op alfabetische volgorde - van zaken die als een checklist kunnen dienen voor het realiseren van een uitnodigende en aantrekkelijke buitenruimte.

vrijdag 17 maart 2017

Hoe om te gaan met stedelijke diversiteit?


In de afgelopen jaren zijn steden diverser dan ooit geworden. Individuen die op het eerste gezicht misschien tot een bepaalde groep behoren, verschillen namelijk enorm qua leefstijl en gedrag. En hoewel ze misschien in dezelfde wijk wonen, hebben ze zeer diverse levens en toekomstperspectieven. Een Europees onderzoeksteam onderzocht hoe steden met deze diversiteit om kunnen gaan en hiervan kunnen profiteren. 

Onder de naam DIVERCITIES onderzochten diverse universiteiten van 2013 tot en met 2017 de diversiteit in 13 Europese steden en in Toronto. Hun stelling is dat diversiteit een aanwinst is voor steden. Het is eerder een kracht dan een last. Het heeft een positief effect op sociale samenhang, emancipatie en ondernemerschap. Beleidsmakers en politici moeten - in hun optiek - meer gebruik gaan maken van de kansen die deze diversiteit met zich meebrengt.
Vorige maand was ik bij de afsluitende conferentie van dit onderzoeksprogramma. Op basis van verschillende uitgaven van het onderzoeksteam (de zogenaamde 'Policy Reviews') heb ik een artikel samengesteld met daarin hun belangrijkste bevindingen en aanbevelingen.
Verder lezen »

vrijdag 20 januari 2017

De erfenis van Obama

De rol en invloed van Amerikaanse presidenten op stedelijk beleid is er altijd eentje geweest van vallen en opstaan. Sinds de jaren zeventig was er geen president meer geweest die het thema echt durfde op te pakken. President Obama zette het in 2009 wel hoog op zijn lijstje van binnenlandse politiek. Wat was zijn visie en welke resultaten zijn gehaald? Een overzicht.
Verder lezen »

zondag 11 december 2016

De vernieuwing van Nieuw-West

De 'Westelijke Tuinsteden', 'Nieuw-West' of 'Parkstad Amsterdam', namen die voor hetzelfde naoorlogse uitbreidingsgebied in Amsterdam worden gebruikt. Het gebied, dat qua omvang en inwonertal vergelijkbaar is met een middelgrote stad, wordt sinds de jaren negentig grootschalig vernieuwd. Diverse onderzoekers gaven al hun mening over dit stadsdeel. In het boek 'Nieuw-West: parkstad of stadswijk' krijgen we ook inzicht in het verhaal achter de cijfers.

Middelgrote stad
Amsterdam Nieuw-West is onderdeel van het Algemeen Uitbreidingsplan van Van Eesteren uit 1933. In de jaren vijftig en zestig voor de vorige eeuw werden hier volgens de principes van die tijd woonwijken gebouwd voor de emanciperende arbeidersklasse. Wonen en werken waren daarbij strict gescheiden.
De stadsuitleg was een antwoord op de woningnood. In korte tijd werden 54.000 woningen, overwegend portiek-etageflats, gebouwd door middel van nieuwe bouwtechnieken (prefab) en door een herhaling van clusters van bouwblokken (stempelbouw). Driekwart van de woningen is onderdeel van de sociale huursector en ruim twee op de drie woningen heeft een oppervlakte van maximaal 60 m2. Wat vrij groot is in die tijd.
Het gebied beslaat de vier voormalige stadsdelen: Osdorp, Geuzenveld/Slotermeer, Slotervaart en een deel van stadsdeel Bos en Lommer. Nu bekend als het stadsdeel Nieuw-West. Op dit moment telt het gebied circa 45.000 woningen en ruim 140.000 inwoners. Qua omvang is het daarmee vergelijkbaar met een middelgrote stad. Ter vergelijking: Leiden (123.000 inwoners) en Zwolle (126.000) zijn kleiner.

woensdag 21 september 2016

De toekomst (en geschiedenis) van de stad

Planoloog, blogger, voormalig ambtenaar en bijzonder hoogleraar Zef Hemel houdt in zijn boek ‘De toekomst van de stad’ een pleidooi voor meer grootstedelijkheid. Een dappere poging die helaas wat blijft hangen in abstracte begrippen en geschiedbeschrijvingen, maar wel een boek oplevert met een mooi overzicht van de grootste stadsdenkers door de eeuwen heen.

Zef Hemel is waarschijnlijk een van de meest belezen personen binnen ons vakgebied. Zijn boekenkast is ronduit indrukwekkend en op zijn lezenswaardige blog publiceert hij bijna dagelijks over stedelijke vraagstukken. Logisch dat mijn verwachtingen hooggespannen waren toen ik begon te lezen in zijn boek ‘De toekomst van de stad; een pleidooi voor de metropool’. En na het inleidende hoofdstuk ging ik er helemaal voor zitten: “Nederlandstalige boeken die een lofzang zingen op de grote stad, bestaan er opvalland genoeg echter nog amper. Doorgaans wordt er hier te lande vooral in zorgelijke termen over grote steden geschreven. Het werd tijd dat er in Nederland eens zo’n positief boek verscheen […] Ik wilde een boek schrijven dat stelling neemt en de boel eens flink opschudt.” En een boek dat “antwoord zou moeten geven op tal vanzelfsprekende vragen. Wat is een stad? Waarom groeien sommige steden? Kunnen megasteden bestaan? Is de stad een oplossing of een probleem? En vooral: hoe kostbaar is grootstedelijkheid?” In de daaropvolgende hoofdstukken komen deze vragen helaas niet allemaal aan de orde. Het boek gaat meer over de geschiedenis van de stad, dan over de toekomst. Ook is er redelijk veel aandacht voor de manieren waarop steden in het verleden zijn tegengewerkt, terwijl ik vooral een verhaal had verwacht over de positieve kanten van de stad.